อามีร์ ติมูร์: จักรพรรดิผู้ยิ่งใหญ่ หรือ ทรราชย์ผู้เหี้ยมโหด (ตอนพิเศษ)

ตามที่สัญญากับท่านผู้อ่านไว้ในตอนที่แล้ว วันนี้เราจะพาทุกท่านไปรู้จักกับจักรพรรดินีแห่งอาณาจักรติมูริด ผู้เป็นดั่งดวงใจของจักรพรรดิผู้ยิ่งใหญ่อย่าง อามีร์ ติมูร์ กันค่ะ

ซาราย มุก คานัม (Saray Mulk Khanum) – จักรพรรดินีแห่งอาณาจักรติมูริด

ซาราย มุก คานัม ประสูติเมื่อปี ค.ศ. 1343 พระบิดาคือ คาซาน ข่าน อิบ ยาโซร (Qazan Khan ibn Yasaur) ข่านพระองค์สุดท้ายแห่งอาณาจักรชาคาไต มีตำแหน่งเป็นเจ้าหญิงแห่งโมกุลิสถาน (Moghulistan) โดยกำเนิด ตระกูลของพระนางนับได้ว่าเป็นทายาทสายตรงของเจงกิสข่านผู้ยิ่งใหญ่ ผู้ก่อตั้งอาณาจักรมองโกล

คำว่า “Khanum” แปลว่า บุตรสาวของข่าน และเป็นชื่อตำแหน่งที่ได้มาโดยกำเนิดเท่านั้น พระนางสมรสครั้งแรกกับ อามีร์ ฮุสเซนแห่งบาล์ก (Amir Husayn of Balkh) เมื่อสวามีของพระนางสวามิภักดิ์ต่อกองทัพของอามีร์ ติมูร์ และถูกลอบปลงพระชนม์ในเวลาต่อมา พระนางจึงได้สมรสอีกครั้งกับอามีร์ ติมูร์ ในปี 1370

ซาราย มุก คานัม มีอายุอ่อนกว่าอามีร์ ติมูร์ 5 ปี และเป็นที่เลื่องลือในช่วงเวลานั้นว่าเป็นเจ้าหญิงที่ทรงพระสิริโฉม และถึงแม้พระนางจะเป็นภรรยาคนที่สี่ แต่อามีร์ ติมูร์ ก็ได้ยกย่องให้พระนางขึ้นเป็นจักรพรรดินีและเป็นใหญ่เหนือบรรดานางสนมอื่นในฮาเร็ม การแต่งงานกับซาราย มุก คานัม ทำให้สถานะในการตั้งตนเป็นผู้ปกครองแผ่นดินของอามีร์ ติมูร์ มั่นคงขึ้น เนื่องจากเขาได้รับสถานะเป็นผู้ปกครองแห่งชนเผ่าชาคาไต

นอกจากชื่อ ซาราย มุก คานัม แล้ว พระนางยังมีชื่อเรียกโดยพระสวามีอีกชื่อหนึ่งคือ บิบิ คานัม (Bibi Khanum) มีตำนานที่กล่าวเกี่ยวกับความงามของพระนางที่เป็นที่รู้จักดีอยู่เรื่องหนึ่งคือ การก่อสร้างมัสยิดบิบิ คานัม แห่งเมืองซามาร์คานด์ (ปัจจุบันตั้งอยู่ในประเทศอุซเบกิสถาน)

Bibi Khanum Mosque-min.jpg
มัสยิดบิบิ คานัม (Bibi Khanum Mosque)

ตามตำนานเล่าว่าพระนางได้บัญชาให้มีการก่อสร้างมัสยิดแห่งนี้เพื่อเป็นอนุสรณ์ในการเดินทางกลับจากอินเดียของอามีร์ ติมูร์ แต่เมื่อใกล้กำหนดวันกลับของอามีร์ ติมูร์ การก่อสร้างมัสยิดก็ยังไม่แล้วเสร็จ พระนางจึงให้คนไปตามตัวสถาปนิกมาเข้าเฝ้าเพื่อให้เร่งการก่อสร้าง แต่สถาปนิกผู้นั้นได้ขอข้อแลกเปลี่ยนโดยขอจุมพิตพระนาง ซาราย มุก คานัมได้ยื่นข้อเสนอที่จะมอบนางกำนัลของพระนางให้แก่เขาแต่สถาปนิกกลับปฏิเสธ สุดท้ายพระนางยอมตกลงให้สถาปนิกผู้นั้นจุมพิตที่แก้มของพระนาง แต่เนื่องจากจุมพิตของเขาร้อนแรงมากจึงได้ทิ้งร่องรอยไว้ที่แก้มของพระนาง เมื่ออามีร์ ติมูร์เดินทางกลับมาถึงอาณาจักร แม้ว่าพระองค์จะทรงพอพระทัยในความงดงามของมัสยิดแห่งนี้มาก แต่เมื่อพระองค์ทราบเรื่องราวที่เกิดขึ้นทั้งหมด พระองค์จึงมีรับสั่งให้นำสถาปนิกผู้นั้นไปประหารและนำศพของเขามาฝังไว้ใต้มัสยิดในจุดที่เป็นห้องสมุดนั่นเอง

ซาราย มุก คานัม ดำรงตำแหน่งเป็นจักรพรรดินีแห่งอาณาจักรติมูริดจนสิ้นพระชนม์ในปี 1406 และถึงแม้พระนางไม่มีบุตรกับอามีร์ ติมูร์ แต่พระนางเป็นผู้เลื้ยงดู ชารุค มีร์ซา (Shahrukh Mirza) บุตรชายของอามีร์ ติมูร์ (ซึ่งต่อมาได้ขึ้นเป็นผู้ปกครองอาณาจักรติมูริดต่อจากบิดา พระศพของพระนางถูกฝังที่นครซามาร์คานด์ ซึ่งปัจจุบันอยู่ในประเทศอุซเบกิสถาน

 

 

Screenshot_18
อัคซานุชก้า

ขอบคุณภาพและข้อมูลจาก

Пугаченкова Г.А. Среднеазиатские миниатюры 16 – 18 веков в избранных образцах. – Ташкент: Главная редакция энциклопедий, б/г. – 47 с.;

Уложение Тимура (перевод Н.П. Остоумова) /Тамерлан. Автобиография. Уложение. – М., 2005. – 512 с.;

http://www.bestourism.com/items/di/8012?title=Bibi-Khanum-Mosque&b=357

Leave a Reply

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out /  Change )

Google+ photo

You are commenting using your Google+ account. Log Out /  Change )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out /  Change )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out /  Change )

Connecting to %s