เอเชียกลางคือใคร (1)

เอเชียกลางคือชื่อเรียกภูมิภาคที่ประกอบไปด้วย 5 ประเทศคือ คาซัคสถาน อุซเบกิสถาน ทาจิกิสถาน เติร์กเมนิสถาน และคีร์กีซสถาน เป็นดินแดนที่สำคัญมาตั้งแต่ยุคโบราณ ประกอบไปด้วยหลากหลายชนเผ่าและหลากหลายเชื้อชาติ แล้วคำจำกัดความของ “เอเชียกลาง” คืออะไร และพวกเขามาจากที่ใด?

Untitled-4.jpg
แผนที่ภูมิภาคเอเชียกลาง (ในแผนที่นี้นับรวมประเทศอัฟกานิสถานเข้าไปด้วย)
รูปภาพจาก: https://wikitravel.org/en/Central_Asia 

หลากหลายชาติพันธุ์ในเอเชียกลาง

ในปัจจุบันประชากรในภูมิภาคเอเชียกลางมีจำนวนมากกว่า 70 ล้านคน และประกอบไปด้วยเชื้อชาติต่างๆมากกว่า 30 เชื้อชาติ โดยมีเชื้อชาติที่สำคัญได้แก่ อุซเบก ทาจิก คาซัค คีร์กีซ อุยกูร์ อัฟกัน ปาทาน และรัสเซีย ส่วนใหญ่นับถือศาสนาอิสลามนิกายซุนนี

Untitled-5.jpg
ชายชาวอุซเบกในอัฟกานิสถาน
รูปภาพจาก: “Mirza Abdulhuq and Rustom Beg in 1841” by Lieutenant James Rattray, The British Library – Online Gallery

ดินแดนแห่งนี้เป็นศูนย์กลางในการแลกเปลี่ยนความรู้ วัฒนธรรม ภาษา

ในอดีตพื้นที่ส่วนใหญ่ของเอเชียกลางเป็นที่อยู่อาศัยของกลุ่มชนเผ่าเร่ร่อนต่างๆ (nomad) ซึ่งดำรงชีวิตด้วยการเลี้ยงสัตว์และล่าสัตว์เป็นหลัก ภูมิภาคแห่งนี้ยังเป็นจุดสำคัญบนเส้นทางสายไหม (the Great Silk Road) ทำให้มีผู้คนหลากหลายเชื้อชาติเดินทางมาเพื่อทำการค้าขาย ดินแดนแห่งนี้จึงกลายเป็นศูนย์กลางในการแลกเปลี่ยนความรู้ วัฒนธรรม ภาษา รวมถึงมีการผสมผสานทางชาติพันธุ์ โดยได้รับอิทธิพลหลักมาจากเปอร์เซียและตุรกี มีการใช้ภาษาเปอร์เซียและภาษาเตอรกิชกันอย่างแพร่หลาย รวมถึงมีการรับเอาวัฒนธรรมและประเพณีต่างๆมาใช้ในกลุ่มของตนด้วย

กลุ่มเชื้อชาติที่ใหญ่ที่สุดในดินแดนเอเชียกลางคือเชื้อชาติอุซเบก โดยในปัจจุบันมีจำนวนกว่า 29 ล้านคน ชาวอุซเบกเป็นหนึ่งในกลุ่มชาติพันธุ์เติร์ก (Turkic ethnic group) ส่วนใหญ่อาศัยอยู่ในประเทศอุซเบกิสถาน นอกจากนี้ยังพบได้ในประเทศต่างๆ ได้แก่ คาซัคสถาน ทาจิกิสถาน เติร์กเมนิสถาน คีร์กีซสถาน  อัฟกานิสถาน และบางพื้นที่ในประเทศจีนและรัสเซีย

เชื้อชาติที่มีจำนวนมากเป็นอันดับสองในภูมิภาคเอเชียกลางคือเชื้อชาติทาจิก ซึ่งมีจำนวนราว 25 ล้านคน เป็นกลุ่มที่มีต้นกำเนิดมาจากกลุ่มชาติพันธุ์อิหร่าน (Iranian origin) คำว่า “ทาจิก” มาจากภาษาฟาซี (เปอร์เซีย) แปลว่า ชาวนา หรือ ชาวบ้าน ปัจจุบันอาศัยอยู่ในประเทศทาจิกิสถาน อุซเบกิสถาน และอัฟกานิสถาน

เชื้อชาติคาซัค เป็นพลเมืองหลักของประเทศคาซัคสถาน ในปัจจุบันมีจำนวนราว 16 ล้านคน เป็นอีกหนึ่งในกลุ่มชาติพันธุ์เติร์กที่สำคัญ ในอดีตดำรงชีวิตในลักษณะชนเผ่าเร่ร่อน ครอบครองดินแดนทางตอนเหนือของเอเชียกลาง

Untitled-6.jpg
ภาพชาวคาซัคบนหลังม้าพร้อมด้วยนกอินทรี
รูปภาพจาก: http://www.sibheritage.nsc.ru/index.php?id=2693&showcoll=73&f=1&media=4

 

เชื้อชาติที่สำคัญอีกเชื้อชาติหนึ่งในดินแดนเอเชียกลาง นั่นคือ “อุยกูร์” (Uyghur) ชาวอุยกูร์เป็นใครและมีบทบาทอะไรในดินแดนเอเชียกลาง ติดตามได้ในตอนต่อไปค่ะ

 

Screenshot_18
อัคซานุชก้า

ขอบคุณรูปภาพจาก

ภาพเทือกเขาเที่ยนชาน คาซัคสถาน โดย tom_aaa

Leave a Reply

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out /  Change )

Google+ photo

You are commenting using your Google+ account. Log Out /  Change )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out /  Change )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out /  Change )

Connecting to %s